Το Football Manager θα μπορούσε κάλλιστα να χαρακτηριστεί ως το «εθνικό παιχνίδι» των Ελλήνων. Σε μία χώρα που παρά τα δεκάδες προβλήματα που αντιμετωπίζει καθημερινά, το εκάστοτε θέμα της «Αθλητικής Κυριακής» φτάνει μέχρι τη Βουλή και η ποινή του Pablo Garcia αρκεί για να ξεσπάσει «εμφύλιος» μεταξύ Αθήνας και Θεσσαλονίκης, το Football Manager έρχεται κάθε χρόνο ως μάννα εξ ουρανού, προσφέροντας αυτό που ονειρεύεται – τουλάχιστον κάθε Κυριακή - ο μέσος Ελληνας: τη θέση στην άκρη του πάγκου της αγαπημένης του ομάδας!
Η περυσινή έκδοση του τίτλου εισήγαγε αρκετές αλλαγές, κάποιες εκ των οποίων αντιμετωπίστηκαν θετικά από τους φίλους της σειράς και κάποιες όχι. Η Sports Interactive, λοιπόν, ακολούθησε την πάγια τακτική της και αφού μάζεψε παρατηρήσεις, γνώμες, ιδέες και συμβουλές από τα διάφορα forums του παιχνιδιού ανά τον κόσμο, προχώρησε στη ανάπτυξη του Football Manager 2009 το οποίο έχοντας ως «κράχτες» δύο-τρεις σημαντικές προσθήκες που συνεπικουρούνται από αρκετές ακόμη μικροαλλαγές και βελτιώσεις (χαρακτηριστικά, ο αριθμός τους αγγίζει τις 80!) κάνει την εμφάνισή του στα ράφια των καταστημάτων ζητώντας την «ψήφο εμπιστοσύνης» των απανταχού προπονητών του καναπέ!
H μεταγραφή του Καλοκαιριού!
Το άνοιγμα της φετινής σαιζόν βρίσκει το Football Manager να έχει πραγματοποιήσει μία σπουδαία… μεταγραφή, απ’ αυτές που παίζουν το ρόλο του ικανού να φέρει κόσμο στο γήπεδο, βοηθώντας παράλληλα την ομάδα, κράχτη. Φυσικά, μιλάμε για τη 3D απεικόνιση που πλέον ενσωματώνει το παιχνίδι, για την οποία τόσος ντόρος έχει γίνει τα τελευταία χρόνια. Με το FIFA Manager να χρησιμοποιεί τη μηχανή του FIFA για την αναπαραγωγή των αγώνων, το Football Manager έχανε σημαντικά στον τομέα αυτό, καθώς η πρώτη, παρά τις ατέλειές της, υπερτερούσε, όπως και να το κάνουμε, έναντι των κουκκίδων του τίτλου της Sports Interactive. Ετσι, λοιπόν, ο Miles Jacobson και η παρέα του πήραν μία γενναία απόφαση και πλέον το Football Manager έχει να αντιπαρατάξει στον ανταγωνισμό τη δική του, τρισδιάστατη match engine.
Σας το ξεκαθαρίζω εξαρχής: με μία πρώτη ματιά θα απογοητευτείτε –τουλάχιστον εγώ έτσι αντέδρασα! Ποτέ δεν ήμουν της λογικής ότι τα γραφικά μπορούν να κρίνουν εξ ολοκλήρου ένα παιχνίδι, αλλά όταν είδα τη μεγαλύτερη προσθήκη του Football Manager 2009, τη 3D match engine να μοιάζει με… Sensible Soccer δεκαπενταετίας, που μόνο ο ρετρο-Νότης θα παρουσίαζε, κάτι έπαθα! Το σοκ ήταν μεγάλο! Τόσο μεγάλο, που χρειάστηκε να περάσουν καμιά εικοσαριά αγώνες σε 2D προβολή, για να επανέλθω στην τρισδιάστατη μηχανή, δίνοντάς της μία δεύτερη ευκαιρία, κι αυτή, ως άλλος «στρατιώτης Γκούμας», με έπεισε ότι παρά τα χούγια της, τελικά, δεν είναι κακή. Για την ακρίβεια, είναι ο καλύτερος τρόπος για να παρακολουθήσει κάποιος μπάλα στο Football Manager 2009!
Σύμφωνοι, παρουσιάζει αρκετά προβλήματα: οι κινήσεις των παικτών είναι απλοϊκές, σπασμωδικές και παρουσιάζουν μικρή ποικιλία, οι χώροι εκτός των τεσσάρων γραμμών του γηπέδου είναι απλώς ανύπαρκτοι και οι κερκίδες λάμπουν διά της απουσίας τους. Δεν είναι λίγες οι φορές που θα δείτε, επί παραδείγματι, την μπάλα να περνά μέσα από τις διαφημιστικές πινακίδες ή τους παίκτες να πραγματοποιούν εντελώς αφύσικες κινήσεις. Το μεγαλύτερο μειονέκτημα, όμως, κατά τη γνώμη μου είναι ο ρεαλισμός, τα επίπεδα του οποίου δεν βρίσκονται στα στάνταρ των περασμένων εκδόσεων του τίτλου. Θυμάμαι ότι ο ίδιος ο Miles Jacobson, λίγα χρόνια πριν, μου εξηγούσε πως η 2D engine προσφέρει μεγαλύτερο βαθμό εξομοίωσης σε σχέση με την αντίστοιχη 3D. Μπορεί αυτό το πρόβλημα να ξεπεράστηκε στο μεταξύ, ωστόσο, πολλές κινήσεις (με την έννοια της ενέργειας και όχι του animation) των παικτών και δη των τερματοφυλάκων (και το Football Manager και το PES… Βαλτοί είναι όλοι;) κάπου δεν κολλάνε…
Κι όμως, παρά τα προαναφερθέντα κουσούρια, η 3D match engine καταφέρνει να αποτυπώσει σε ικανοποιητικό βαθμό την ατμόσφαιρα του γηπέδου, τουλάχιστον πολύ καλύτερα από τις συμπαθείς τελίτσες. Θα σας δώσει τη δυνατότητα να τσεκάρετε τις κινήσεις των παικτών σας στον χώρο και κατ’ επέκταση να διαμορφώσετε μία καλύτερη εικόνα για το σύστημα που χρησιμοποιείτε, ενώ σε συνδυασμό με την επιλογή TV View θα σας κάνει να νομίζετε πως παρακολουθείτε αγώνα στην τηλεόραση! Ολα αυτά αρκούν ώστε να πεισθείτε να μην περιμένετε λεπτομέρειες και τελειότητα! Μιλάμε για μία απλοϊκή, τρισδιάστατη προβολή, που δεν θα ζορίσει το σύστημα σας και θα σας προσφέρει μία πιο ολοκληρωμένη version του γηπέδου. Αν για οποιονδήποτε λόγο, πάντως, το 3D και οι 5 διαφορετικές κάμερες που προσφέρει, σας «χαλάνε», μπορείτε ανά πάσα στιγμή να αλλάξετε σε 2D (υπάρχουν δύο modes που ενσωματώνουν ορισμένες βελτιώσεις σε σχέση με πέρυσι) ή και απλή περιγραφή με κείμενο. Προσωπικά, μετά από ΠΟΛΛΟΥΣ αγώνες κατέληξα σε έναν συνδυασμό 3D προβολής και φαντασίας! Ε, μην περιμένετε από τη δύσμοιρη match engine να τα καταφέρει με τα τσαλιμάκια του Ronaldo, κάντε και κάτι μόνοι σας!
Tsuku tsuku Ball
Ανεξαρτήτως προβολής, πάντως, αυτό που με ενόχλησε στην εξέλιξη των αγώνων στο φετινό Football Manager, ήταν ο απίστευτα αργός ρυθμός τους. Οχι, δεn φταίω ούτε εγώ ούτε οι τακτικές Στάθη Σταθόπουλου που χρησιμοποιώ, αφού, τι δοκίμαζα με την Arsenal, τι με τη Σκόντα Xanthi, το αποτέλεσμα ήταν το ίδιο. Το πρόβλημα, βέβαια, λύνεται, μετακινώντας απλώς το δείκτη στηn μπάρα Match Speed μερικές θέσεις (ανάλογα τις προτιμήσεις σας) προς τα δεξιά, το ερώτημα, όμως, εξακολουθεί να υφίσταται: γιατί στο θεωρητικά φυσιολογικό επίπεδο ταχύτητας, τα ματς τρέχουν σαν σε replay;
Εν πάσει περιπτώσει, μiα και πιάσαμε τα των αγώνων, το interface έχει διαφοροποιηθεί ελαφρώς, προκειμένου να ταιριάζει στη νέα, τρισδιάστατη τάξη πραγμάτων. Κάτω από το κεντρικό παράθυρο που απεικονίζει με τον έναν ή τον άλλο τρόπο το γήπεδο, υπάρχει μία οριζόντια μπάρα, πάνω στην οποία σημειώνονται τα σημαντικότερα γεγονότα του αγώνα (κάρτες, γκολ κ.λπ.), στα οποία μπορείτε να μεταβείτε με ένα απλό drag and drop του pointer ή με ένα ακόμη πιο απλό «κλικ». Η πρόσβαση στην οθόνη των τακτικών είναι άμεση, δίνοντάς σας την ευκαιρία έτσι να αλλάξετε συστήματα, παίκτες και οδηγίες on the fly και ενόσω το παιχνίδι είναι σε εξέλιξη – όσο βρίσκεστε στα tactics της ομάδας σας, θα παρακολουθείτε τη δράση σε 2D προοπτική στο κάτω μέρος της οθόνης. Οι αλλαγές σας θα εφαρμοστούν στην πρώτη διακοπή του αγώνα, από τη στιγμή που πατήσετε το πλήκτρο Confirm.
Στα της matchday, το σκηνικό είναι λίγο-πολύ ίδιο με πέρυσι: την αυλαία ανοίγει μία προεπισκόπηση της κατάστασης στην οποία βρίσκονται οι δύο ομάδες, κατόπιν επιλέγετε παίκτες και σύστημα, εν συνεχεία μεταφέρεστε στα αποδυτήρια για μία εμψυχωτική – αλά Παναγούλια στο Μουντιάλ του ’94 ένα πράγμα - ομιλία προς τα «παλικάρια» σας, τις τελευταίες οδηγίες και… αρχίζει το ματς, αδειάσαν οι δρόμοι! Μία σημαντική βελτίωση εδώ είναι οι βαθμολογίες των παικτών, οι οποίες πλέον είναι πιο «σφιχτές» (κοινώς, ξεχάστε τα 8-9-10άρια που έπαιρναν για πλάκα τα «παλτ;a» σας) ενώ έχουν αποκτήσει ένα δεκαδικό ψηφίο για ακόμη μεγαλύτερη ακρίβεια. Επιπρόσθετα, οι παίκτες που αγωνίζονται για μικρά χρονικά διαστήματα, γνωστοί και ως «αλλαγές Μπάγιεβιτς», δεn βαθμολογούνται, αφού το χαμηλό rating που θα εισέπρατταν, θα είχε αρνητικό αντίκτυπο άδικα στο μέσο όρο τους, πιο άδικα κι από τις διαιτησίες που είχε ο Θρύλος στο πρώτο μισό του πρωταθλήματος, κατά τον τρισμέγιστο Νικολακόπουλο.
Dodici Anni, Ventiquattro Allenatori, Ca**o!
Ενας από τους παίκτες-κλειδιά του φετινού Football Manager είναι αδιαμφισβήτητα η αλληλεπίδραση του προπονητή (δηλαδή, εσάς) με τον Τύπο. Η επίδραση των media στην ομάδα σας είναι πλέον εμφανέστερη από ποτέ, καθώς εκτός από τα αγωνιστικά ζητήματα έχετε και το βραχνά των δημοσιογράφων! Παραμονές των μεγάλων αγώνων ή στo πλαίσιo άλλων σημαντικών γεγονότων, λοιπόν, θα πρέπει να παρευρίσκεστε στις συνεντεύξεις Τύπου, απαντώντας στις ερωτήσεις που θα σας θέτουν οι διάφοροι ρεπόρτερ. Οι επιλογές σας θα παίξουν καταλυτικό ρόλο τόσο στην ψυχολογία των παικτών σας όσο και στη διαμόρφωση του προφίλ σας – και κατά συνέπεια στην εικόνα που θα σχηματίσουν για εσάς συνάδελφοι, Τύπος και κοινό.
Σε περίπτωση που έπειτα από μία αναπάντεχη ισοπαλία (ας πούμε ότι κερδίζατε 3-0 στο ημίχρονο και, τελικά, ισοφαριστήκατε σε 3-3), «νιώσετε μία μικρή αδιαθεσία», μπορείτε να στείλετε το βοηθό σας να βγάλει το φίδι απ’ την τρύπα, ενώ υπάρχει πάντα η επιλογή να το παίξετε Malesani και να την «κάνετε» από την αίθουσα, «στολίζοντας» τους αναιδείς δημοσιογράφους που είχαν το θράσος να επικρίνουν το σύστημα σας, εξοργίζοντάς σας βραδιάτικα! Φυσικά, έχετε τη δυνατότητα να αποχωρήσετε ήσυχα και ωραία, ζητώντας ευγενικά συγγνώμη με το πρόσχημα ότι δεν έχετε άλλο χρόνο, αλλά με τέτοιες συμπεριφορές θα μείνουν άνεργοι οι δημοσιογράφοι, οπότε η λύση απορρίπτεται.
Αναφορικά με το σύστημα δηλώσεων στον Τύπο, αν και στην αρχή θα σας ενθουσιάσει, ενδεχομένως με την πάροδο ενός σεβαστού χρονικού διαστήματος να καταντήσει κομματάκι κουραστικό και επαναλαμβανόμενο, αφού οι ερωτήσεις που θα σας τίθενται, δεν παρουσιάζουν τρομερή ποικιλία, ενώ και τα ονόματα των δημοσιογράφων είναι φανταστικά! Οπως και να ’χει, όμως, πρόκειται για μία ενδιαφέρουσα προσθήκη που μόνο διακοσμητικό χαρακτήρα δεν έχει, αφού μπορεί να διαμορφώσει σε μεγάλο βαθμό το κλίμα στα αποδυτήρια – και από τη στιγμή που το παιχνίδι δεν περιλαμβάνει την εμφάνιση του προέδρου με σφραγισμένους φακέλους ανά χείρας, στις παραμονές μεγάλων αγώνων στα αποδυτήρια, είναι ένας καλός τρόπος να «φτιάξετε» τους παίκτες σας.
Τον Πήραμε Παλτό! Τον Πήραμε Παλτό!
Δυστυχώς, όμως, για τις «μεταγραφές» στην περίπτωση του Football Manager ισχύει ό,τι και για κάθε ομάδα στην πραγματικότητα: είναι σχεδόν αδύνατον να «βγουν» όλες. Ο τίτλος της Sports Interactive, λοιπόν, συνοδεύεται για άλλη μία χρονιά από έναν σεβαστό αριθμό bugs και προβλημάτων που δεν αφήνουν τον παίκτη να χαρεί όπως θα ήθελε το παιχνίδι. Πολλά εξ αυτών, όπως σφάλματα πληκτρολόγησης, κάποια crashes και οι υπερβολικά πολλοί τραυματισμοί, λύνονται με το πρώτο patch που κυκλοφόρησε μόλις λίγες ώρες έπειτα από το λανσάρισμα του παιχνιδιού και κρίνοντας βάσει… προϊστορίας, το αμέσως επόμενο θα δώσει λύσεις σε αρκετά ακόμη. Στο σημείο αυτό θα ήθελα να σημειώσω ότι ακόμη και μετά την εγκατάσταση του patch, οι τραυματισμοί στην ομάδα μου εξακολουθούσαν να με δυσκολεύουν ακόμη και στον καταρτισμό 18άδας. Οχι ότι αυτό δεν είναι ρεαλιστικό, βέβαια, μια και, τώρα που το σκέφτομαι, ο Ολυμπιακός φέτος θυμίζει νοσοκομείο, αλλά εν πάση περιπτώσει, το φαινόμενο είναι γενικό, οπότε αποτελεί πρόβλημα!
Αφήνοντας τα bugs και περνώντας στα σημαντικότερα εκ των λοιπών προβλημάτων και παραλείψεων (με τη 3D απεικόνιση δνε θα ασχοληθώ, αφού θα ήταν ακατόρθωτο να λειτουργήσει απρόσκοπτα με την πρώτη), παρατήρησα ότι στα tactics της ομάδας σας έχετε πλέον τη δυνατότητα προσθήκης βελακίου μόνο προς τα εμπρός ή πίσω. Λίγο παράξενη η αντίληψη των επιταγών του σύγχρονου ποδοσφαίρου από πλευράς Sports Interactive, αλλά δεν βαριέσαι… Ενδιαφέρον ως σκέψη θα ήταν σίγουρα και το transfer rumors, ωστόσο, ως υλοποίηση πάσχει και μάλιστα σε τέτοιο βαθμό, που δεν μου κίνησε ούτε μία φορά την περιέργεια να δω τι ακούγεται στην αγορά – πρακτικά, είναι άχρηστο.
... και μέσα σε έναν χρόνο, τον κάναμε Ετο'ο!
Τα αρνητικά του Football Manager 2009, ωστόσο, είναι ελάχιστα και δεν μπορούν επ’ ουδενί να επισκιάσουν τα θετικά στοιχεία του. Οι επίδοξοι ψηφιακοί Κωστένογλου (ή αλλιώς οι νεόκοποι managers) θα βρουν αρκετά χρήσιμες τις συμβουλές, που ξεπετιούνται κάθε τρεις και λίγο για κάθε στοιχείο του παιχνιδιού, ενώ η υποστήριξη μεγαλύτερων αναλύσεων αναδεικνύει την ευχρηστία και τη λειτουργικότητα που προσφέρουν το skin και το interface - αμφότερα είναι σε γενικές γραμμές όμοια με τα περυσινά. Τα στατιστικά των παικτών και οι πληροφορίες για τις ομάδες επεκτείνονται και στην προ-Football Manager εποχή, ενώ (καθότι είμαι γνωστός ψείρας) επιτέλους οι συμμετοχές των παικτών ως αναπληρωματικών δεν αναγράφονται σε παρένθεση στο ιστορικό τους!
Τελευταίο, αλλά σημαντικό όσον αφορά στα καινούργια στοιχεία του νέου Football Manager, η δραστηριοποίηση και εκμετάλλευση του βοηθού προπονητή ο οποίος εκτός από συμβουλές σχετικά με τις επιδόσεις των παικτών σας στις προπονήσεις και τη σύνθεση της ενδεκάδας, θα εκφράζει τη γνώμη του και κατά τη διάρκεια των αγώνων, επισημαίνοντας στοιχεία που κατά πάσα πιθανότητα δεν θα έχετε προσέξει. Ετσι, λοιπόν, παρατηρήσεις του στυλ «πρέπει να παίξουμε με κάθετες πάσες» ή «οι αντίπαλοι επιθετικοί κάνουν πάρτι στον αέρα», μπορούν να αποβούν καθοριστικά για την εξέλιξη ενός αγώνα, αν τις λάβετε υπόψη σας και κάνετε κάτι γι’ αυτά τα θέματα. Ολα αυτά με την προϋπόθεση ότι στο πλάι σας βρίσκεται ένας ικανός βοηθός (σαν τον Ten Kate, ας πούμε), γιατί αλλιώς θα βρεθείτε, αργά ή γρήγορα, στην ουρά του ταμείου ανεργίας, πίσω από τον Don Lorenzo!
Πρωτάθλημα, Κύπελλο και Πορεία στην Ευρώπη
Εν τέλει, τι μου έμεινε από το Football Manager 2009; Κλασικά πράγματα: πρόκειται για το καλύτερο παιχνίδι που έχουμε δει στη σειρά, ενσωματώνοντας αρκετές και σημαντικές νέες λειτουργίες, μία τεράστια database που περιέχει πάνω από 350.000 παίκτες - και την πρόσβαση στην οποία αγόρασε η Egerton - και γενικότερα διαθέτοντας σε μεγάλες ποσότητες αυτό το «κάτι» που μπορεί να σε κρατήσει για ώρες (και μέρες…) μπροστά στον υπολογιστή. Το Football Manager 2009 είναι, κατά τη γνώμη μου, το ρεαλιστικότερο manager sim που κυκλοφορεί αυτή τη στιγμή στην αγορά και θα συνεχίσει, κατά τα φαινόμενα, να είναι, μέχρι να κυκλοφορήσει το επόμενο παιχνίδι της σειράς.
Πλάκα-πλάκα, αυτό είναι το μεγαλύτερο προτέρημα του παιχνιδιού: όχι το ότι εμφανίστηκε βελτιωμένο σε σχέση με το Football Manager 2008, αλλά το ότι έβαλε τις βάσεις για να δούμε ένα ακόμη καλύτερο Football Manager 2010! Μέχρι τότε, όμως, ο πρωταθλητής είναι εδώ!