Φτάνοντας χθες στο γραφείο κι αφού είχα ανοίξει τον ηλεκτρονικό υπολογιστή για να ξεκινήσω να δουλεύω, βρέθηκα μπροστά σε ένα λογότυπο της Google με ιπτάμενους δίσκους και μηχανές με μηχανικά πόδια να περνούν πάνω από χωράφια. Και καθώς το ζήτημα των ιπτάμενων δίσκων απασχολεί για τρίτη φορά τη Google τον τελευταίο καιρό (κάποια στιγμή τις προηγούμενες εβδομάδες είχε ξαναφτιάξει το λογότυπό της με ιπτάμενους δίσκους στο διάστημα και με crop circles) αστειεύτηκα με τους συνάδελφους λέγοντας ότι “προφανώς κάποιος στη Google έχει βαλθεί να μας προειδοποιήσει για την άφιξη των εξωγήινων”. Ψάχνοντας το ζήτημα λίγο παραπάνω, όμως, συνειδητοποίησα ότι το λογότυπο της Google είχε σχέση με το “War of the Worlds” και αμέσως μετά ανακάλυψα ότι σαν χθες ήταν τα γενέθλια του H.G. Wells. Αν ζούσε, ο μεγάλος συγγραφέας θα ήταν μόλις… εκατόν σαράντα τριών ετών.

Δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι ο Wells ήταν ο εφευρέτης της επιστημονικής φαντασίας στην αγγλική γλώσσα. Ακόμα περισσότερο, υπάρχει η αίσθηση ότι ο Wells ήταν ο εφευρέτης του μέλλοντος. Ο Ιούλιος Βερν είχε γράψει επιστημονική φαντασία στα γαλλικά νωρίτερα, αλλά ο Βερν έγραφε αυτό που θα αποκαλούσαμε σήμερα “σκληρή” επιστημονική φαντασία. Όλες οι εφευρέσεις του ήταν εφικτές και απείχαν μόλις ένα βήμα από την πραγματικότητα. Θα μπορούσε να είναι αρθρογράφος στο περιοδικό Focus ή στο Περισκόπιο της Επιστήμης, αν υπήρχε Focus ή Περισκόπιο της Επιστήμης εκείνη την εποχή. Ο Wells ήταν διαφορετικός. Δεν φοβόταν να ονειρευτεί το κάτι παραπάνω. Τα προωθητικά συστήματα του Βερν για το ταξίδι στη Σελήνη θα μπορούσαν να δουλέψουν με τη βοήθεια της αιχμής της επιστήμης εκείνης της εποχής. Ο Wells δημιούργησε τον καβορίτη αντί-βαρύτητας χωρίς κανένα ενδοιασμό για το δικό του ταξίδι. Ο Wells δεν έβρισκε απλά με το μυαλό του συσκευές επιστημονικής φαντασίας για να τις ενσωματώσει στις ιστορίες του – ήταν ο εφευρέτης ολόκληρου του λογοτεχνικού ρεύματος και μιας σειράς από τεχνικές για τους συγγραφείς που ήθελαν να γράψουν κάτι, μέσα σε αυτά τα πλαίσια. Είχε τόσες πολλές πρωτιές – η πρώτη μηχανή του χρόνου, η πρώτη εξωγήινη εισβολή, τα πρώτα ζώα που σηκώνονται από το έδαφος με ακτίνες για να μελετηθούν από εξωγήινους. Όμως ακόμα πιο σημαντικό κι από αυτά τα χαρακτηριστικά των ιστοριών του, ήταν το αντίκτυπο που είχαν αυτές στον κόσμο. Δεν είχε γράψει απλά μια ιστορία με μια μηχανή του χρόνου, αλλά συμπεριέλαβε σε αυτήν τους Eloi και τους Morlocks και τη διαμάχη μεταξύ τους που θα μπορούσε να οδηγήσει στο τέλος του κόσμου. Δεν έγραψε απλά για Αρειανούς που έκαναν εισβολή, αλλά είχε δημιουργήσει κι ένα ολόκληρο λογικό πλαίσιο για τους λόγους που ενεργούσαν με τον τρόπο που ενεργούσαν. Έγραψε για χαρακτήρες με τους οποίους ο αναγνώστης μπορούσε να ταυτιστεί, παίρνοντας τις παραξενιές της επιστήμης ή το παράξενο μέλλον ως δεδομένο, με ένα εύρος ενόρασης που ήταν εντυπωσιακό.

Ο Wells ήταν ένας απύθμενα δημοφιλής συγγραφέας στην εποχή του. Δεν έγραφε απλά επιστημονική φαντασία – αν και για την επιστημονική φαντασία του τον θυμάται ο κόσμος, αφού παράλληλα, τα συμβατικά βιβλία του είναι πολύ δύσκολο να βρεθούν. Η επιστημονική φαντασία του μπορεί να είναι ένα ευχάριστο ανάγνωσμα ακόμα και σήμερα. Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς πόσο επαναστατικός ήταν ως συγγραφέας της Βικτοριανής εποχής. Ο Orwell είχε πει πως ο Wells είχε μιλήσει για αλήθειες που δεν είχε αποκαλύψει κανείς ως τότε κι ότι υποσχόταν πως θα υπάρχει όντως κάποιο μέλλον. Οι “αλήθειες” οφείλονταν εν μέρει στο γεγονός ότι ο Wells ήταν σοσιαλιστής (αν και εκείνη την εποχή ο Orwell έγραφε για εκείνον ότι ήταν βαθιά αντίθετος με τις πολιτικές πεποιθήσεις του ίδιου), αλλά κατά κύριο λόγο οφείλονταν στο γεγονός ότι ο Wells είχε ένα όραμα για το μέλλον που μπορούσε να συνεπάρει τον κόσμο. Ήξερε ότι αυτό δεν ήταν απαραίτητο να έχει άρματα μάχης και μηχανές του χρόνου και Αρειανούς, αλλά ήξερε ότι το μέλλον βρισκόταν μπροστά του κι ότι όλοι ακολουθούσαν την κατεύθυνση που οδηγούσε σε αυτό. Έβλεπε ότι η επιστήμη ήταν σημαντική κι ότι η αλλαγή ήταν αναπόφευκτη. Κι αυτό το δήλωνε στους αναγνώστες του, με συναρπαστικές ιστορίες που διέθεταν ποιητική πρόζα, ενώ ταυτόχρονα ήταν τόσο αιχμηρές όσο ένα χειρουργικό νυστέρι.

“Κανείς δεν θα πίστευε, στα τελευταία χρόνια του δέκατου ένατου αιώνα, ότι οι υποθέσεις των ανθρώπων αποτελούσαν αντικείμενο παρατήρησης αέναων κόσμων στο διάστημα. Κανείς δεν μπορούσε να ονειρευτεί ότι κάποιοι μας κατεύθυναν, όπως κάνει ένας άνθρωπος που μελετά με ένα μικροσκόπιο τα πλάσματα που αναπτύσσονται και πολλαπλασιάζονται μέσα σε μια σταγόνα νερό. Ελάχιστοι άνθρωποι σκέφτονταν έστω την πιθανότητα ζωής σε άλλους πλανήτες. Κι όμως, στην άλλη πλευρά της θάλασσας του διαστήματος, εγκέφαλοι αμέτρητα ανώτεροι σε σχέση με τους δικούς μας παρατηρούσαν αυτή τη γη με ζήλια στα μάτια τους. Και αργά, αποφασιστικά, κατέστρωναν τα σχέδιά τους εναντίον μας.”

Όλοι τον διάβαζαν και μιλούσαν για το έργο του. Εκείνος διαμόρφωσε τη φαντασία όλου του κόσμου. Κατά βάση δεν ήταν, τελικά, εκείνος ο εφευρέτης της επιστημονικής φαντασίας. Εκείνος απλά έσπειρε τους σπόρους από τους οποίους θα ξεφύτρωνε αργότερα η επιστημονική φαντασία.

Αν τον είχαν καταψύξει με τη βοήθεια της κρυογενετικής (μία ακόμα από τις φαντασίες του) τα τελευταία εξήντα χρόνια, επιτρέποντάς του να επανέρθει στο σήμερα, θα έβρισκε πολλά λάθη στην κοινωνία μας – θα στεναχωριόταν ιδιαίτερα από τις κοινωνικές ανισότητες που εξακολουθούν να υφίστανται. Όμως, θα έβρισκε και πολλά για να θαυμάσει σε σχέση με την ανάπτυξη της τεχνολογίας και σε σχέση με την ανάπτυξη της επιστημονικής φαντασίας. Μπορούμε να φανταστούμε τον Wells σήμερα να θρηνεί για την απουσία ιπτάμενων αυτοκινήτων, την ώρα που κατεβάζει Eloy στο iPhone του.